Umbrië

Naar Rome

Zondag 25 september 2005

Al op het vliegveld in Eindhoven blijkt dat Rome geen doorsnee-bestemming is. Onder de wachtenden bij het vliegtuig bevinden zich opvallend veel geestelijken en hun volgelingen. Eén pastoor heeft er schijnbaar moeite mee zijn herderlijke werk tijdelijk aan het vliegveldpersoneel over te laten. Hij herhaalt de gebaren van het personeel zodat hij kan blijven denken dat ze naar hem luisteren.
Na twee uur komen we op het vliegveld van Rome aan. Een reisje naar Ameland duurt langer. Het Romeinse verkeer is erg druk. Al snel zitten we met de bus vast in het verkeer. En dat op zondagmiddag. Een lange stoet bussen met luidruchtige voetbalsupporters krijgt onder politiebeleiding voorrang voor het andere verkeer. Onduidelijk blijft of ze naar het stadion of naar het politiebureau gaan. 
Het valt direct op dat werkelijk overal auto’s geparkeerd staan. Kinderspeelplaatsen zijn gebarricadeerd met betonnen paaltjes, anders zouden ze ongetwijfeld binnen de kortste keren omgetoverd worden in parkeerplaatsen. We slapen in een hotel vlak bij station Termini. In dit hotel kun je een kamer huren, maar ook losse bedden. Bij grote drukte wordt dan gewoon iemand anders bij je op de kamer gelegd. ’s Avonds gaan we natuurlijk Rome nog even in. Het worden de Spaanse trappen. Op de Spaanse trappen is het gezellig druk. Er wordt muziek gemaakt en de drank vloeit rijkelijk. Maar niemand is dronken. Vervolgens lopen we naar de Trevi fontein. Ook hier gezellig druk. Met een ander soort mensen. Deze drinken niet maar eten Italiaans ijs.

Rondje Orvieto 

Maandag 26 september 2005

Van deze wandeling hebben we de route niet in de GPS staan en ook geen kaart waar de route op staat ingetekend. Onze beschrijving begint bij het station. Onder een tunneltje door snel de stad uit, over een oud visserspad langs een rivier. Maar aan de overkant van de rivier gaat het al bijna mis. De omgeving is de afgelopen jaren duidelijk vernieuwd. Op oriëntatie, inzicht, veel ervaring en een tikje geluk nemen we de eerste hobbel. Al snel zitten we op het goede pad. We komen bij een oorlogskerkhofje en een verlaten boerderij. Daar gaan we de wildernis in. Het is er mooi! Geen mens te zien en volop natuur. De route gaat door bossen en wijngaarden over hele kleine paadjes. En volop uitzicht op Orvieto dat bovenop een rotsplateau ligt. Het spoorzoeken gaat goed. Totdat aan het 'bospad van 200 meter' geen einde schijnt te komen. Na ongeveer 800 meter besluiten we eerst maar te gaan lunchen en op oriëntatie, inzicht en ervaring de route vervolgen. Een tijdje gaat dat goed. Maar we missen het geluk en het gaat toch fout. Vriendelijke hoogbejaarde druivenplukkers kunnen ons niet helpen. De taalkloof is te groot en vriendelijk lachen volstaat niet als je de weg wilt weten. Dan maar terug. De terugweg gaat snel en kort daarna zitten we in Orvieto Scala (het laaggelegen nieuwere deel van de stad) aan een welverdiend biertje. Daarna bezoeken we met behulp van de berglift het hooggelegen échte Orvieto. De dom is indrukwekkend. De smalle kronkelige straatjes proberen ons te laten verdwalen, wat ze uiteindelijk lukt. Een joggende inwoonster begeleidt ons terug naar de lift. Als we maar niet bij die Chinees in de stad gaan eten. In plaats daarvan beveelt ze ons ... een Italiaans restaurant aan.

 

Hannibal 

Tuoro sul Trasimeno - Passigano

Dinsdag 27 september 2005

De Italiaanse treinen zijn goed, maar rijden niet erg frequent. Om op een beetje redelijke tijd in Tuoro te zijn moeten we de trein van 7.30 uur in Orvieto nemen. Voor negen uur zitten we te ontbijten aan de oever van het meer van Trasimeno. Het meer is nog grotendeels in de nevel verscholen. De wandeling van vandaag staat in het teken van Hannibal. Als we goed rekenen is het 2222 jaar geleden dat hij hier ter plekke Romeinen versloeg. In het bergachtige stadje Tuoro staat een replica van een strijdwagen. Best lastig om met die dingen in de bergen te strijden. De route van vandaag is goed beschreven, staat in de GPS en we hebben de topografische kaart van het gebied. En toch is het af en toe nog lastig om het pad te vinden. Dat komt omdat we dwars door de natuur gaan. Soms is het tellen ("sla na de vierde elektriciteitspaal scherp rechtsaf") en soms is het gokken. De route gaat door bossen en velden, over heuvels en door kleine dorpjes. Er zijn volop honden die over het algemeen achter hekken zitten. Eén keer maakt een groepje van drie honden zeer luidruchtig duidelijk dat ze liever hebben dat wij een andere route nemen. In plaats van langs hún boerderij. Gelukkig kunnen we de Nordic walking stokken blijven gebruiken waarvoor ze bedoeld zijn.
De afwisseling maakt de route erg mooi. En voortdurend is er uitzicht over het meer van Trasimeno. Halverwege is er een erg scheve toren die erg gestut wordt door kabels. Misschien hadden ze dat toch een paar jaar eerder moeten doen. Bijzonder dat de Italianen hier zoveel werk van gemaakt hebben. Na een paar kleine dorpjes, een twee kilometer lange cipressenlaan en een landhuis waarvan de restauratie is stilgelegd (omdat men het niet eens kon worden over de nieuwe bestemming) loopt het pad dood in het prikkeldraad. Een vriendelijke Italiaanse vertelt ons dat hier 'Hollandesi' zijn komen wonen die geen vreemd volk langs hun huis willen. Hierdoor is een eeuwenoud wandelpad door de velden ineens niet meer bruikbaar. Stomme Hollanders! Ze weten niet wat ze aanrichten. De alternatieve route is gelukkig ook mooi. Alleen missen we nu een klooster. In Passignano rusten we even bij met modderige meer uit. Vervolgens nemen we de trein naar Perugia.


De Middeleeuwen
Perugia-Assisi

Woensdag 28 september 2005

Met de roltrap bereiken we Middeleeuws Perugia. Ogenschijnlijk zijn er niet zo veel toeristen. Maar steeds duidelijker klinken de tonen van een big band. Op het plein-bij-de-kerk-en-de-fontijn is een soort festival. Er zijn heel veel jonge mensen, scholierenleeftijd. Op de gotische muziek wordt toepasselijk gedanst en vaandel gezwaaid. In het museum wordt een film over de stad vertoond. We maken zelf deel uit van het historisch decor. Na een dik uur vinden we dat het tijd wordt om aan de wandeling te beginnen. De stad uit gaat aanvankelijk door historische kronkelstraten en vervolgens over een asfaltweg. Langs het langste kerkhof dat we ooit hebben gezien. Maar zodra we bij de Tiber komen, blijkt daar gelukkig een mooi wandelpad langs te lopen. En voordat het saai wordt, buigt ons wandelpad af, naar een dorpje toe. Daar lunchen we (en drinken we! Het is warm. Belangrijk om voldoende te drinken.) Na het dorpje, dat boven op een heuveltop ligt, zien we in de verte Assisi al liggen. Met rechts daarvan een enorme afgeplatte bergrug: de Monte Subasio. Het is alleen onmogelijk om er rechtstreeks naar toe te lopen, omdat er een vliegveld tussen blijkt te liggen. Niet te zien op de kaart, maar het is er wel degelijk. Een vlak stuk volgt. Gelukkig volgen we niet allemaal asfaltpaden, maar ook onverharde wegen. Na een druk stukje volgen we een pad langs een beek. Vol goede moed op naar Assisi. Om op het laatste moment ons plan toch nog een beetje te veranderen. Het station van Assisi ligt in Santa Maria degli Angeli, zo’n 5 kilometer ten zuiden van Assisi. We besluiten dat het handiger is om naar het station te lopen in plaats van het stadje zelf. Daar komen we morgen wel.

Franciscus

Assisi - Spello
Donderdag 29 september 2005

In Assisi bekijken we eerst de basiliek van Sint Franciscus. Indrukwekkend. Het meest bijzondere is een van de poorten. Als je daar doorheen loopt (en dat hebben we gedaan) worden al je zonden je vergeven. Alle zonden die je hebt begaan  en óók nog eens de zonden die je nog gaat begaan. Daar zijn we dus mooi vanaf. Hoewel: vanaf vandaag lopen we een paar dagen over de Via Franciscana: de route die Franciscus (van Assisi dus) in de twaalfde eeuw aflegde op zijn voettocht naar Rome.
Het is druk in Assisi. Zou die poort ermee te maken hebben? We hebben in Assisi geen hotel gereserveerd, maar het is erg gemakkelijk om er één te vinden. We laten een groot deel van de bagage en één rugzak achter en gaan vervolgens de Monte Subasio beklimmen. Van een collega heeft Hans gehoord dat het pad niet bijzonder zwaar moet zijn. Hij heeft het een aantal jaren geleden met zijn, toen zwangere, vrouw gelopen. Maar dat dus zwaar tegen. Het pad gaat steil omhoog en blijft maar omhoog gaan. En omhoog gaan. Totaal stijgen we in korte tijd zo’n 800 meter en dat voelen we goed. Boven is het erg mooi, maar ook onherbergzaam en koud. De poncho gaat aan, tegen de wind.

In de kale hoogvlakte zijn veel oudere mensen, die met in de ene hand een mand en de andere hand een stok iets lopen te zoeken. Vermoedelijk truffels. Het is ons onduidelijk hoe ze de truffels opsporen. Even verderop is een deltavliegstartplaats. Die zijn alleen te vinden bij steile hellingen (…). De weg naar beneden is wat langer dan de weg omhoog. De Nordic walking stokken doen goed dienst. Vermoeid komen we om een uur of vijf aan in Spello. Een mooi stadje, maar we hebben er niet zo heel veel oog voor. We zoeken het station, zich aan de andere kant van het stadje en de snelweg heeft verstopt. De trein is een goedkoop en betrouwbaar vervoersmiddel. Alleen jammer dat ons hotel in Assisi ver van het station afligt. ’s Avonds in Assisi vinden we een Italiaans restaurant waar pelgrims samen met de pastoor uit hun dak gaan. Schalen met eten en de flessen wijn worden in overvloed aangerukt. Mooi geloof dat katholicisme.



Goethe was ons voor

Spello-Spoleto 

Vrijdag 30 september 2005

Bij het busstation in Assisi raken we in gesprek met een Amerikaanse die een maand door Italië reist. Ze doet het op een hele andere manier dan wij. Veel reizen en nooit wandelen. Ze is op weg naar Cortona, de stad waar Frances Mayes' boek "Bella Tuscany" is verfilmd. Die film heeft ze al 50 keer gezien. Nu gaat ze kijken hoe het er echt is.
Na trage treinen die op onhandige tijden vertrekken bereiken we het wederom bijzondere en sfeervolle Spoleto. De stad ligt net zoals zoveel Toscaanse en Umbriaanse steden bovenop een bergtop. De buitenwijken van Spoleto, die niet op onze Kompass-kaart staan, liggen allemaal aan één kant van de stad: in de vlakte. Als we om drie uur het hotel verlaten is er te weinig tijd over voor een grote wandeling. We maken er daarom een soort stadwandeling van.
Spoleto heeft een oude binnenstad en een heel mooi oud aquaduct. Waarschijnlijk stamt het aquaduct uit de Middeleeuwen. De fundamenten zouden uit de Romeinse tijd kunnen stammen. Goethe was hier 27 oktober 1786 ’s avonds. Hij was onder de indruk van wat hij zag en schreef erover in zijn "Italiënische Reise". ’s Avonds willen we in Spoleto uit eten gaan. Dat lukt bijna niet. Zo levendig het centrum overdag was, zo uitgestorven is het 's avonds.

De bergen in

Een rondwandeling bij Spoleto

Zaterdag 1 oktober 2005

Eerst over het aquaduct en dan direct de groene bergen in ten zuiden van Spoleto. Er liggen hier hele mooie, vrij bijzondere wandelpaden. Die overigens weinig gebruikt worden. Alleen vlakbij Spoleto passeert ons af en toe een joggende inwoner van deze stad. We lopen vrijwel de hele dag zonder een mens tegen te komen, dwars door de bossen. Het keerpunt is een bergpas. Achter de pas zijn de volgende bergen te zien. En heel veel leegte. Op de terugweg komen we door een plaatsje waar Sint Franciscus iets gedaan heeft. Het werd ons niet duidelijk wat precies, maar het was in ieder geval voldoende om er een klooster te stichten. Via een steil pad lopen we naar beneden, terug naar het aquaduct en vervolgens naar het station.



Rondwandelen in Rome
Zondag 2 oktober 2005

Rome is vrij uitgestrekt en daarom beslissen we op een zo ver mogelijk punt onze rondwandeling door de stad te beginnen. Het Sint Pietersplein staat werkelijk bomvol mensen. Het lijkt wel Kerstmis. Op grote televisieschermen wordt de mis in de Sint Pieter gevolgd. Met jawel: de paus. Na afloop van de mis blijft iedereen staan wachten. Wij ook. En jawel om 12 uur precies verschijnt Benedictus XVI voor het raam. Het gaat precies zo als op de televisie "expressione español". Dan volgt er iets onverstaanbaars, dat gevolgd wordt door een groot gejuich.
Vanaf het Sint Pietersplein lopen we langzaam de stad in: Piazza Navone, Trevi, Pantheon. Onder het monument van Vitorio Emanuele II is in een militair museum en een tentoonstelling van een overleden alternatieve tekenaar te zijn.Het Forum Romano en het Colosseum zijn indrukwekkend.