Sierra de Guadarrama  

1. Naar Madrid
Zaterdag 6 oktober 2007

In het vliegtuig valt al op dat Spanje een voornamelijk kaal landschap heeft. Dat geldt zeker voor het midden van het land en voor de maand oktober, wanneer de zon minstens een halfjaar bijna onafgebroken aan de hemel heeft gestaan. Vanuit het vliegveld van Madrid duurt het nog ruim een halfuur eer we met de metro in het centrum zijn. Dat ligt niet zozeer aan de metro als aan de toch flinke afstand tot het centrum. Op de metro valt niet zoveel aan te merken: elke vijf minuten stopt er een van de nieuwe treinen. Het ìs dat een van de medepassagiers ons attent maakt op zakkenrollers; de sfeer heeft tientallen meters onder de grond niets onaangenaams.

Uit de metro komend lopen we de laatste kilometers door de drukke, maar keurige stad. Het hotel ligt niet ver van de Puerta del Sol, waar een Franco's tijd een van zijn gevreesde kantoren stond. Van Franco is niet veel meer te merken of het zou de nauwgezetheid moeten zijn waarmee de Spanjaarden hun maatschappij hebben ingericht. In tegenstelling tot Italië lijkt over alles goed te zijn nagedacht. Het Plaza Mayor verrast ons aangenaam, al blijft het moeilijk het dagelijkse ritme van de Spanjaarden te begrijpen. We proberen een paella om een uur of acht, maar merken aan de bediening dat dit een wat ongebruikelijke bestelling is voor dit tijdstip. Eerder bewonderden we al het onmetelijke paleis van de Spaanse koning niet ver daarvandaan. Daar is Huis ten Bosch of Soestdijk niets bij. Gelukkig.

Het is vooral de Madrileense avond die ons verrast. Pas om een uur of 10 's avonds wordt het wat drukker op straat in de meeste winkels, ook de warenhuizen zijn nog open. De drukte neemt vanaf dat tijdstip alleen nog maar toe. De Puerta del Sol, het Plaza Mayor en de straten daartussen zijn vol mensen. Die zich te goed doen aan drankjes en vele, vele vooral kleine hapjes. Spanjaarden zijn snoepers. Tot na twee uur is het onnoemelijk drukte in onze straat. De onophoudelijke stroom auto's wordt pas dan wat kleiner.

 
2. Valdemanco-Miraflores
Zondag 7 oktober 2007 (16 km)

Omdat we van onze Spaanse kennissen wat websiteadressen hebben gekregen waarop de lijndiensten van de regionale bussen zijn vermeld, komen we mooi op tijd bij de bushalte terecht die ons naar Valdemanco brengt. Zodra we Madrid verlaten hebben rijden we door een kale vlakte waar je niet voor je lol zou gaan fietsen. Toch zien we verschillende sportievelingen op deze fietsen en mountainbikes zich over de fantastisch aangelegde doorgaande fietsroute naar het noorden begeven.

Na meer dan een uur komen we in Valdemanco aan. De eerste meters nadat we het dorp verlaten hebben, lijkt de route over smalle paadjes te gaan. Daarna komen we op een bredere zandweg uit, die we de komende dagen nog veel vaker zullen zien. Al vrij snel passeren we een kudde schapen: de eerste van verschillende soorten vee die we de komende dagen vrij zien rondlopen. Na een pauze in Bustarviejo lopen we door naar Miraflores, waarbij voor de ingehaald door tientallen mountainbikers die er nog veel zwaarder moeten hebben dan wij. Vanaf de rand van dit dorp is het nog een paar kilometer lopen naar het centrum. Het stadje, dat vrij recent gebouwd zal zijn, heeft dankzij het aardige plein en de verscheidene drukbezochte terrasjes veel sfeer. Maar het is vandaag dan ook zondag, een dag waarop veel Madrilenen met mountainbikes, nordic walking stokken en rugzakken de bergen ingetrokken zijn. Nadat ze wat gedronken hebben op het terras en zich tegoed hebben gedaan bij de plaatselijke bakker, stappen de meesten in hun auto om terug naar Madrid te rijden.


3. Miraflores-Manzanares
Maandag 8 oktober 2007 (16 km)
 
Wanneer we het stadje uitlopen, komen we langs een van de vele dorpsuitbreidingen die dit gebied rijk is. Deze nieuwe wijken staan vol aardige bungalows, die echter wel heel veel op elkaar lijken. Na een paar kilometer blijkt eigenlijk voor het eerst dat we echt op de GR10 terecht zijn gekomen: er staat zowaar een bord met roodwitte strepen bij de ingang van het regionale natuurpark van de Cuenca Alta del Manzanares. Voorzichtig omzeilen we een trosje koeien dat mede op onze route heeft plaatsgenomen. We kijken ze wat wantrouwend aan; maar dat is wederzijds. Bij de minste onregelmatige beweging wijken ze achteruit. Dat is mooi: dan weten we tenminste die hier de baas is.

Het landschap langs het licht glooiende pad is beslist mooi. Het zich door het gebergte slingerende pad zorgt steeds weer voor nieuwe beelden. Opmerkelijk is de enorme hoeveelheid rotsen langs en soms ook op het pad. In de buurt van Manzanares doemt het kolossale meer op, dat wonderlijk genoeg niet wordt gebruikt voor recreatie. In zo'n warm land zou je verwachten dat een dergelijke hoeveelheid verkoelend water zou worden gebruikt om in te zwemmen. Het stuwmeer, dat dienst doet als reservoir voor drinkwater van Madrid, lijkt echter uitsluitend voor dat doel te worden gebruikt. Manzanares is wederom een aardige stadje met een prachtig kasteel dat zo uit de middeleeuwen naar onze tijd lijkt te zijn verplaatst.

 
4. Manzanares-Cercedilla 
Dinsdag 9 oktober 2007 (20 km)

Vandaag lopen we de hele dag over de pelgrimsroute van Madrid naar Santiago de Compostela. Vanaf waar wij lopen is het nog ruim 600 kilometer naar het bedevaartsoord. We lijken de enige "pelgrims" te zijn vandaag. Wat jammer is vanwege de schoonheid van het pad. Sommige stukken van het pad zijn echt heel erg mooi. Nog steeds overheersen de brede zandpaden het beeld. Rondom ons zien we ook veel muren die in de loop van de eeuw we zijn gebouwd met natuurstenen. In combinatie met het glooiende landschap en de hier soms toch wel groene vegetatie doet het landschap soms denken aan het Engelse Lake district. Cercedilla stelt niet zoveel voor in vergelijking met de andere plaatsjes waar we tot nu toe zijn geweest. Cercedilla schijnt een oud mijnbouwstadje te zijn (al hebben we geen idee wat hier ooit uit de grond gehaald is) en heeft een aantal jaren geleden een heuse Olympische kampioen voortgebracht. Dit heugelijke feit wordt geëerd met een standbeeld en een groot spandoek op de meest prominente plek van het stadje. Gelukkig heeft Cercedilla wel een station vanwaar het treintje naar de bergen vertrekt.

 
5. Cercedilla - Parque natural de Peñalara - Cercedilla
Woensdag 10 oktober 2007
 
Elk uur vertrekt het treintje van vlakbij ons hotel de bergen in. 's Winters zal het ongetwijfeld veel worden gebruikt door skiërs. Maar vandaag is het bijna leeg. Een paar Spanjaarden en een Duits echtpaar zijn de enige andere reizigers. Ze gaan allemaal wandelen. Totdat een paar klassen met schoolkinderen instappen. Enkele van die klassen zijn waarschijnlijk afkomstig uit Zuid-Amerika. De donkere huidskleur en pikzwarte haren van de kinderen verraden een onspaanse afkomst. Vanwege de Columbus-dag aanstaande vrijdag is de komst van Zuid-Amerikanen naar Spanje in deze week geen toeval. De Duitse man probeert ons in het Nederlands te informeren over de vertrektijden van de trein in tegenovergestelde richting. We zijn onder de indruk van zijn talenkennis, want behalve Nederlands spreekt hij ook Frans en een paar zinnen Spaans. Omdat hij wel weet hoe Nederlanders doorgaans over Duitsers denken begint hij ontnuchterend met de mededeling dat hij "een Mof" is. Het natuurpark is een schitterend natuurgebied met mooie wandelpaden. We merken echter dat we vrij hoog zitten. Met meer dan 2000 meter is het inmiddels wenselijk een dikke trui aan te trekken. Wanneer we later bij de pas komen, een heel stuk lager, staat de thermometer op 8° C. Dat is veel minder dan een paar dagen geleden Madrid, waar het nog 23 graden was.

 
6. Guadarrama-Guadarrama
Donderdag 11 oktober 2007

Omdat het treintje naar de pas die we op het oog hadden, pas om 11:30 uur vanuit Cercedilla vertrok, namen uit de bus naar Guadarrama. In de hoop dat vanaf daar een bus naar Puerto de Guadarrama zou gaan. Maar dat bleek een misrekening. We besloten daarom naar de voet naar het monument van Franco te gaan, van waaruit het niet ver meer is naar de bergkam, die ons rechtstreeks naar El Escorial kan voeren. In plaats van de drukke verkeersweg nemen we een pad aan de oostkant daarvan dwars door de bossen. Dat ging goed totdat één van de paden zorgvuldig bleek te zijn ontmanteld. Het bos om ons heen werd steeds dichter. Dankzij de gps wisten we niettemin in korte tijd een ander pad te bereiken door over een natuurstenen muur te klimmen.

Het enorme kruis in de bergen was vanaf daar al duidelijk zichtbaar al zijn er nog vele kilometers lopen nodig om er te komen. Generaal Franco ligt daar met 40.000 van zijn "helden" uit de burgeroorlog van 1936 begraven.
Een honderdtal toeristen bezocht zelfs op deze doodgewone dag in oktober de basiliek met daarin het graf van Franco. Na teruggelopen te zijn naar de weg van Guadarrama naar El Escorial namen we de bus naar El Escorial, omdat de weg veel te druk is om langs te lopen. El Escorial, het paleis van Filips de Tweede, is indrukwekkend. De honderden kamers, de duizenden ramen, de imponerende schilderijen, onder andere van Bosco (Jeroen Bosch). Bijna alle afstammelingen van Filips de Tweede liggen in bovengrondse graven begraven. Tot aan de ouders van de huidige koning aan toe. Inclusief alle aanverwanten, schoonfamilies etc. Slechts een enkele koning heeft testamentair laten vastleggen daar niet bij te willen liggen.

7. El Escorial-Robledo 
Vrijdag 12 oktober 2007 (Hispanidad) (20km)

De eerste kilometers lopen we weer over smalle ommuurde paden. We vragen ons af Filips de Tweede hier ook niet gelopen heeft, 500 jaar geleden. Of op zijn minst zijn paard met Flip op zijn rug. Zo dicht bij El Escorial en zo'n voor de hand liggende weg voor een mooie tocht. Later worden we weer regelmatig ingehaald door mountainbikers. Het is goed te merken dag Spanje een dag vrij heeft. Het is de dag van Columbus (Hispanidad). Het feest van de band van Spanje met Latijns-Amerika. Vandaag voelt Madrid zich de hoofdstad van de Spaanstalige wereld. Voor het gemak wordt Brazilië daar ook bij gerekend. Ook dat land is immers door Columbus ontdekt.

Wat verderop, nadat we het nietszeggende Zarzalejo zijn gepasseerd, lopen we lange tijd over dezelfde brede weg, met links en rechts dezelfde bergen en dezelfde spoorlijn. Gelukkig neemt ons pad een onverwachte wending en moeten we onze weg door een met onkruid begroeid veld zoeken. Daarna gaat het omhoog. De laatste klim voor Robledo. We passeren het meest primitieve vee-hek dat we ooit hebben gezien en lopen wat later Robledo in. Gelukkig zijn we erop bedacht dat het station, vanwaar we de trein naar Madrid willen nemen, niet per se in het stadje zelf hoeft te liggen. Dat is ook hier het geval. Wat heet. We lopen nog ruim een half uur, in de toch wel warme zon, bijna steeds omhoog naar het station.
's Avonds in Madrid is er het feestgedruis van Hispanidad. Op het Plaza Mayor is een Zuidamerikaans wijnfeest. Flamencogitaristen en een salsaband treden op. Links en rechts van ons dansen mensen heupwiegend mee. Bussenvol muzikanten en danseressen passeren door de brede straten van Madrid, vlakbij station Atocha. Duizenden mensen gaan op pad om deelgenoot van het feest te zijn. Achter de muziek aan is weer een staaltje Spaanse ordelijkheid waar te nemen: direct nadat de optocht is gepasseerd worden de straten met waterkanonnen en veegwagens schoongeveegd. Zo zal niemand de volgende dag merken wat hier heeft plaatsgevonden.

8. Toledo
Zaterdag 13 oktober 2007

Vanaf het treinstation vertrekken elk half uur treinen die je in mum van tijd naar Toledo brengen. Als je tenminste tijdig een plaats hebt gereserveerd. Als je dat niet hebt gedaan, is er helemáál geen mogelijkheid om per trein vandaag nog in Toledo te komen. Dan resteert de bus: een tocht van meer dan een uur vanaf een station dat een paar kilometer verderop ligt. Het enige alternatief volgens de goed Engels sprekende man in het toeristenbureau. We proberen het naar de Nederlandse situatie te vertalen. "Dat vanaf Amsterdam-Centraal vandaag geen treinen naar Utrecht meer gaan, maar dat je vanaf Amsterdam-Amstel nog wel met de bus kunt", of zoiets.
Vanuit de bus blijkt dat de omgeving van Madrid niet alleen aan de noord- maar ook aan de zuidkant behoorlijk verdord is. Toledo is bijzonder. En Toledo is toeristisch. Don Quijote en Sancho Panza komen we overal tegen. Op de tegeltjes op het marktplein en in vele variaties in de winkels te koop als souvenir. Het échte oude Toledo lijkt echter te zijn opgeborgen. In het Museum voor Historisch Toledo. Omdat Toledo de hoofdstad was voordat Madrid dat in 1500-zoveel werd, denk je vanzelf een middeleeuwse plaats aan te treffen. Maar ook in Toledo heeft de tijd niet stilgestaan.

9. Madrid
Zondag 14 oktober 2007

Nog één dag Madrid. Een Spaans ontbijt in een café, met echte Spaanse koffie "con leche". Net cappuccino. We slingeren op ons gevoel door de stad. Lopen langs een kilometerslange markt en belanden uiteindelijk in het grote park van Madrid: het Retiro. Hier wandelen de Madrilenen. Volgens ons boekje alleen maar om trek te krijgen om vervolgens des te smakelijker te kunnen gaan eten. Behalve wandelaars zijn er in het park ook veel joggers en skaters. In de enorme vijver in het midden varen veel huurkano's. Links en rechts spelen muziekbandjes en zitten mensen in het gras of op terrasjes. Sommigen met al hun bagage bij zich, net als wij.
Het vliegtuig vertrekt rond 20.30 en ruim twee uur later staan we midden in Nederland.